ÇEVREMİZ VE BİZ

ÜNİTE 6 BECERİLER ‰ Aile, akraba ve çevreyi tanıtma ‰ Yer - yön ifadelerini kullanma ‰ Karşılaştırma yapma DİL BİLGİSİ ‰ İsim tamlamaları ‰ Belirtme durumu (-(y)I) ‰ -ki eki ‰ Karşılaştırma (daha, en) KELİMELER ‰ Akraba isimleri ‰ Yer - yön bildiren kelimeler ‰ Vücudumuz ‰ Hastalıklar ÇEVREMİZ VE BİZ 81

ÜNİTE ÇEVREMİZ VE BİZ 6 A. AİLEM annemin kardeşi, babamın annesi, teyzemin - Senin teyzenin adı ne? - Teyzemin adı Türkan. adı, Ali’nin arabası, Ayşe’nin annesinin - Nereye gidiyorsun? - İstanbul Üniversitesine gidiyorum. arabası, İstanbul Üniversitesi -Bu Ali’nin arabası mı? -Evet, bu Ali’nin arabası. -Hayır, bu Ayşe’nin annesinin arabası. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1 Tabloyu aşağıdaki akrabalık isimleriyle dolduralım. 2 Aşağıdaki resme bakalım. Boşlukları yandaki kelimeler kardeş oğul karı kız kardeş kız ile dolduralım. Erkek Kadın Her ikisi koca …………… eşMuratGülAslıYüksel Şükran Berk ……………. erkek kardeş …………… …………… …………… çocuk Şükran Yüksel’in ……………………… . Aslı Murat ’ın ……………………… . Berk Aslı’nın ……………………. . Gül ve Berk …………………….. . Murat ile Aslı …………………….. . Aslı Yüksel’in ...................... . OKUMA AKRABALARIM Merhaba! Benim adım Gül. Ben İstanbul’da yaşıyorum. Benim büyük ve mutlu bir ailem var. Ba- bamın adı Murat, annemin adı Aslı. Babam 35 yaşında ve doktor. O bir hastanede çalışıyor ve çok meşgul. Zamanının çoğu hastanede geçiyor. Annem 33 yaşında ve ev hanımı. Bütün gün bizimle ilgi- leniyor. Erkek kardeşimin adı Berk. Berk benden dört yaş küçük. Berk ile aynı okula gidiyoruz. O çok yaramaz. Annemin babası ve annesi evimize çok yakın oturuyorlar. Dedemin adı Yüksel. O 65 yaşında. An- neannemin adı Şükran. O 60 yaşında. Onların ikisi de emekli. Ben sık sık onların evine gidiyorum. Onlarla beraber parka gidiyoruz ve geziyoruz. Annemin bir kız kardeşi var. Seda teyzem 30 yaşında ve evli. O Kabataş Lisesinde öğretmenlik yapıyor. Teyzemin eşinin adı Mehmet. Mehmet eniştemin bir mağazası var. Onların çocukları Zeynep ve Eren benim kuzenlerimdir. Onlar benden çok küçük. Zeynep 3 yaşında, Eren ise 1 yaşında. Onlar gerçekten çok tatlılar. Herkes onlara bayılıyor. Babamın babası ve annesi Sivas’ta yaşıyor. Dedemin adı Fikret, babaannemin adı Ayşe. Onlar Sivas’ta küçük bir köyde yaşıyorlar. Onlar çiftçi. Her yaz onları ziyarete gidiyoruz. Orada onların bahçeli bir evi var. Bahçelerinde meyve ağaçları var. Onlar orada kendi sebzelerini yetiştiri- yorlar. Babamın iki ağabeyi var. Büyük amcam Ahmet 50 yaşında, o da Sivas’ta dedem ve babaannem ile beraber yaşıyor. Amcamın karısı Nermin yengem ev ha- nımı. Onların üç çocukları var. Onların adları Fatma, Nursel ve Mustafa. Onların hepsi üniversitede öğrenci. Çok akıllı ve çalışkanlar. Küçük amcam Kemal 40 yaşın- da ve makine mühendisi. Amcamın eşi Sibel yengem 35 yaşında ve terzi. Onlar da İstanbul’da oturuyorlar. Onların bir çocuğu var. Kuzenim Eda benimle aynı yaşta. Onunla çok iyi anlaşıyoruz. Benim büyük bir ailem var. Hepimiz bayram ve tatillerde bir araya geliyoruz. Sık sık telefonda görüşüyoruz. Onları çok seviyorum. 82 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6A 3 Aşağıdaki kişiler kim? Metne göre yazalım. Murat: Gül’ün babası / Aslı’nın kocası Aslı: ................................................ . Yüksel: ................................................ . Şükran: ................................................ . Berk: ................................................ . Seda: ................................................ . Mehmet: ................................................ . Zeynep: ................................................ . Fikret: ................................................ . Nermin: ................................................ . Nursel: ................................................ . Kemal: ................................................ . YA SİZ? Sizin nasıl bir aileniz var? Kısaca tanıtalım. DİL BİLGİSİ İsim Tamlamaları (Noun Complements) Belirtili İsim Tamlaması Tamlayanın ilgi ekini (-In/-nIn), tamlananın da 3.tekil kişi iyelik ekini (-I/-sI) aldığı tamlamalardır. Belirtili isim tamlamasını bulmak için tamlanana “Neyin?” “Kimin?” sorularını sormak gerekir. Bu tamlamalar tamlayana ait olmayı onunla ilgili olmayı anlatır. In this construction, possessing noun takes the genitive case ending (-In/-nIn)and the possessed noun takes the third person possesive suffix (-I/-sI). Tamlayan Tamlanan Ek a, ı (n)ın a, ı (s)ı (n)dA isı ̇m +e, i (n)in isı ̇m +e, i (s)i (n)dAn o, u (n)un o, u (s)u (n)A ö, ü (n)ün ö, ü (s)ü (n)I Örnek: Türkiye’nin başkenti Ankara’dır. Odanın rengi mavi. Ali’nin arabasına biniyorum. Sınıfın kapısı kapalı. Televizyonun kumandası bozuk. Seda’nın annesinin adı Leyla. Benim odam Hakan Bey ’in odasının yanında. 4 Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım. 1. Ayşe’………….. elbise…………. çok güzel. 2. Yıl………….. son ay………….. aralıktır. 3. Ebru’………….. göz………….. mavidir. 4. Yarın Ahmet ’………….. düğün………….. gidiyorum. 5. Bu sınıf………….. öğrenci………….. nerede? 6. Tuğçe’………….. ofis………….. yer………….. güzel. 7. Çanta………….. iç………….. ne var? 8. Arkadaşım………….. anne………….. ev………….. gidiyoruz. 9. Okul………….. kütüphane………….. geliyorum. 10. Bu kahve………….. şeker………….. çok az. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 83

Belirtisiz İsim Tamlaması Tamlayanı yalın hâlde (eksiz) bulunan, tamlananı 3. tekil kişi iyelik ekini (-I/-sI) alan tamlamalardır. Bu tamlama bir nesnenin türünü ve adını gösterir. In this form, possessing noun is in the bare form and the possessed noun takes the third person possesive suffix (-I/-sI). Tamlayan Tamlanan Ek a, ı (s)ı (n)dA isı ̇misı ̇m +e, i (s)i(n)dAn o, u (s)u (n)A ö, ü (s)ü (n)I Örnek: Yeni bir güneş gözlüğü almak istiyorum. Ben İstanbul Üniversitesinde okuyorum. Selim’in kol saati çok pahalı. Haftaya yeni bir çamaşır makinesi alıyoruz. Çalışma masasının üstünde kitabım var. O sınıfta bilgisayar kursunun öğrencileri var. 5 Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım. 1. Ütü masa………… kırık. Dikkat et! 2. Bu akşam yemekte mercimek çorba…………, Akdeniz salata………… ve patlıcan yemek………… var. 3. Yarın saat 14.00’da Taksim Meydan………… buluşuyoruz. 4. Her gün Türk kahve………… içiyorum. 5. Elif, Vatan Cadde………… oturuyor. 6. Bu akşam, klasik müzik konser………… gidiyoruz. 7. Kahvaltıda meyve su………… içiyorum. 8. Ders kitap………… resim………… çok renkli. 9. Yatak oda………… renk………… değiştirmek istiyorum. 10. Yaz tatil………… Antalya’ya gidiyorum. 6 Aşağıdaki kelimeleri kullanarak cümleleri tamamlayalım. kız bahçe teyze kilo araba Dolmabahçe ev müdür kahve İngilizce Saray portakal su iskele adres öğretmen okul vapur hastane Türk marka ev Sibel patates 1. Yarın ………………………………………. gidiyorum. 2. ………………………………………. çocuklar oyun oynuyor. 3. ………………………………………. 7 yaşında. 4. ………………………………………. kaç lira? 5. ………………………………………. biliyor musun? 6. Bu ………………………………………. ne? 7. ………………………………………. tarihi bir yer. 8. Şimdi ………………………………………. konuşuyor. 9. Evimiz ………………………………………. çok yakın. 10. Yemekten sonra ………………………………………. içiyorum. 11. Garson! Bir ………………………………………. istiyorum. 12. Yeni ………………………………………. tanıyor musun? 84 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6B DİNLEME EN İYİ ARKADAŞIM 7 Kate ve Mohanad kendi ülkelerindeki en yakın arkadaşlarını anlatıyor. Onları dinleyelim, boşlukları dolduralım.17 Adı: ....................................... Yaşı: ...................................... Ülkesi: .................................. Mesleği: ............................... Ailesi: ................................... Hobileri: ............................... Onlar ne zamandan beri arkadaşlar? .................................................................. Onlar birlikte ne yapıyor? .................................................................. Adı: ....................................... Yaşı: ...................................... Ülkesi: .................................. Mesleği: ............................... Ailesi: ................................... Hobileri: ............................... Onlar ne zamandan beri arkadaşlar? .................................................................. Onlar birlikte ne yapıyor? .................................................................. YAZMA 8 Biz de kendi ailemizi akrabalık isimlerini kullanarak tanıtalım. Örnek: Dayımın adı Mehmet. 28 yaşında ve bir mühendis… KONUŞMA 9 En yakın arkadaşımızı ve ailesini anlatalım. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 85

ÜNİTE ÇEVREMİZ VE BİZ 6 B. NEREDE? Karşıdaki, masadaki, onunki, yarınki, dünkü -Affedersiniz! Market nerede? -Karşıdaki sokakta. -Hangi derse geliyorsun? -Yarınki derse gidiyorum. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1. Park 2. Büfe 3. Okul 4. Banka 5. Otel 6. Market 7. Alışveriş Merkezi 8. Kafe 9. Hastane 10. Köprü 11. Nehir 12. Kafe 13. Spor Salonu 14. Otopark 1 Haritaya bakalım. Aşağıdaki kelimeleri uygun boşluklara yerleştirelim. arasında / içinde / üstünde / yanında / karşısında / arkasında / kenarında 1. Büfe, parkın .................... . 2. Lale Sokak, okul ile kafenin .................... . 3. Alışveriş merkezi, otelin .................... . 4. Banka, otelin .................... . 5. Hastane, parkın .................... . 6. Köprü, nehrin .................... . 7. Kafe, nehrin .................... . 86 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6B OKUMA BENİM MAHALLEM Merhaba! Ben Melek. Burası benim mahallem. En büyük hobilerimden biri hafta son- ları mahallenin içinde vakit geçirmek. Evim Ulus Caddesi’nde. Her sabah evden çıkıyorum ve Atatürk Caddesi’ndeki parka gidiyorum. Burası çok güzel bir yer. Her yerde ağaçlar ve yürüyüş yerleri var. Burası her sabah çok kalabalık oluyor. Birçok insan sabahları burada spor yapıyor. Çocuklar top oynuyor, salıncakta sallanıyor. Burada yaklaşık bir saat yürüyüş yapıyorum. Yürüyüşten sonra parkın içinden geçiyorum ve Mevlana Caddesi’ndeki kafe- de kahvaltı yapıyorum. Kafenin sahibi Ali Bey. Onun kafesi senelerdir burada. Mahallede başka birçok kafe var. Ama onunki farklı. Buradaki yemekler çok lezzetli ve burası rahat bir mekan. İnsanlar çok güler yüzlü. Ben burada güzel bir kahvaltı yaptıktan sonra Ulus Caddesi’ndeki alışveriş merkezine gidiyorum. Alışveriş merkezinin içinde mağazalar ve si- nemalar var. Ben boş zamanlarımı burada geçiriyorum. Alışveriş yapıyorum ve sinemaya gidiyorum. Benim evimin yakınında, bir nehir var. Genellikle işten çıktıktan sonra nehrin kenarındaki kafelere gidiyorum, çay içiyorum ve buradaki manzarayı izliyorum. Burada çok dinleniyorum. Mahallemde her şeyi bulmak mümkün. Evimin karşısında bir spor salonu, onun biraz ilerisinde bankalar, arka sokağımda hastane, market var. Burada yaşamak güzel. 2 Aşağıdaki cümleler doğru ise “D” yanlış ise “Y” yazalım. 1. Melek, mahallesinden memnun. ( ) 2. Atatürk Caddesi’ndeki kafenin yanında nehir var. ( ) 3. Melek alışveriş merkezine gittikten sonra kafeye gidiyor. ( ) 4. Mağazalar, Mevlana Caddesi’nde. ( ) 5. Spor salonu, Melek’in evine yakın. ( ) 6. Melek, Ali Bey ’in kafesini beğeniyor. ( ) YA SİZ? Sizin mahalleniz nasıl? Anlatalım. DİL BİLGİSİ -ki Eki (-ki Postposition) İsim soylu sözcüklere eklenir ve o ismin neyle, kimle ilişkisi olduğunu anlatır. Sıfat ve zamir görevinde kullanılır. This suffix is added to nominal words, and it has both adjective and pronoun function. Sıfat Görevinde (Adjective Function) “-ki”, bulunma durum eki almış isimlerden ya da zaman zarflarından sonra geldiği zaman, eklendiği kelimeyi sıfat yapar. When “-ki” comes after nouns in the locative case or time adverbs, it converts the following noun into adjectives. Örnek: Geceleri uyuyamıyorum. Alt kattaki komşum çok ses yapıyor. Sınıftaki herkes öğretmeni dinliyor. NOT: -ki eki sadece dün ve gün kelimeleriyle ses Yarınki toplantıya katılıyor musun? uyumuna girer. Dergideki resimlere bakıyorum. Örnek: Dünkü postanı aldım Bengü’nün yanındaki kız kim? Pazartesi günkü sınavdan çok korkuyorum. Bugünkü derse geldin mi? İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 87

Zamir Görevinde (Pronoun Function) “-ki”, tamlayan eki almış zamirlerden ya da isimlerden sonra geldiği zaman, “öyle olan, ait olan, ait ” anlamına gelir. When “-ki” comes after pronoun in the genitive case or noun the word has a meaning like “the one which is, one which belongs to, that of ”. Örnek: Benim elbisem kırmızı, seninki ne renk? Bugün benim dersim az, ya seninki? Lale’nin saçları uzun, Deniz’inki kısa. Benim evim seninki gibi büyük değil. 3 Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım 1. Balkon………….. çiçekler çok güzel. 2. Salon………….. koltuklar çok eski. Onları değiştirmek istiyorum. 3. Bu sınıf…………. öğrenciler farklı ülkelerden geliyor. 4. Sen…………… kitap yeni mi? Onu daha önce hiç görmedim. 5. Dün…………… toplantı çok iyiydi. 6. Sonra…………… tren saat kaçta? 7. Okul…..… bilgisayar bozuk. 8. Fotoğraf….... yaşlı kadın kim? 9. Gazete…….... haber çok ilginç. 10. Annenin eli….. paketler ne? 10. Benim babam polis, senin………. ne iş yapıyor? 11 Ben…… sözlük senin mi, Ayşe’nin mi? 12. Serap’ın telefonu burada çekmiyor ama Zeynep………… çekiyor. 13. Masa…….. bardakları topluyorum. 14. Pazar gün…………… yemeğe geliyor musun? 4 Aşağıdaki boşlukları -DAki ile tamamlayalım. .................. öğrenciler .................. kalemler .................. adam .................. yemek .................. gözlük .................. öğrenciler .................. kalemler .................. adam .................. yemek .................. gözlük 88 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6C DİNLEME İSTANBUL GEZİSİ Olga bir senedir Türkiye’de yaşıyor. Olga’nın lisedeki arkadaşları yarın onu ziyarete geliyor. Olga onlar için bir plan yapıyor. Olga, lise arkadaşı Kseniya ile telefonda konuşuyor. 5 Metni dinleyelim. Aşağıdaki cümleler doğru ise “D” yanlış ise “Y” 18 yazalım. 1. Olga, yarın lise arkadaşlarını havaalanından alıyor. ( ) 2. Olga, arkadaşları ile otelde kalıyor. ( ) 3. Onlar akşam dinleniyor. ( ) 4. Olga’nın arkadaşları bir hafta İstanbul’da kalıyor. ( ) 5. Onlar Taksim’deki bir kafeye gidiyor. ( ) 6 Olga ve arkadaşlarının gezi planını sıralayalım. Kahvaltı ( ) Kız Kulesi ( ) Ayasofya Camisi ( ) Yerebatan Sarnıcı ( ) Boğaz’da yemek ( ) Sultanahmet Camisi ( ) Taksim ( ) YAZMA 7 Bir arkadaşınız Türkiye’yi gezmek için geliyor. O gelmeden bir gün önce onunla telefonda konuşuyorsunuz. Ona gezi planınız hakkında bilgi veriyor- sunuz. Aşağıdaki noktalara değinelim. Arkadaşımızla bir diyalog yazalım. • Kaç gün kalıyorsunuz? • Nereleri geziyorsunuz? • Neler yiyorsunuz / içiyorsunuz? • Neler yapıyorsunuz? KONUŞMA 8 Sınıfımızdan bir kişi veya eşya seçelim. Aşağıdaki kelimeleri kullanarak o eşya ya da kişinin yerini söyleyelim. O kişi ya da eşyayı tahmin edelim. üst alt yukarı aşağı iç dış karşı ön arka ara sağ sol çevre orta köşe A: Ali’nin yanında, Ahmet ve Canan’ın arasındaki öğrenci. B: Aslı mı? A: Evet, doğru tahmin. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 89

ÜNİTE ÇEVREMİZ VE BİZ 6 C. VÜCUDUMUZ En genç, en yüksek, daha kısa, daha büyük. -Sınıftaki en genç öğrenci kim? -En genç öğrenci Serkan. -Nazan, Zehra’dan daha kısa. -Asya, Avrupa’dan daha büyüktür. HAZIRLIK ÇALIŞMASI 1 Aşağıdaki kelimeleri resme yerleştirelim. Diğer organlarımızı da öğrenelim. Saç kaş göz burun kulak çene yanak diş boyun yüz boğaz alın omuz 2 Aşağıdaki cümleleri resimlerle eşleştirelim Başım ağrıyor. ( ) Ateşim var. ( ) Öksürüyorum. ( ) Boğazım ağrıyor. ( ) Gözlerim kızardı. ( ) Kolum kırık. ( ) Burnum akıyor. ( ) Kaşınıyorum. ( ) Parmağım acıyor. ( ) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 90 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6C OKUMA HASTAYIM Doktor: Merhaba adınız nedir? Sibel Hanım: Sibel Yılmaz. Doktor: Şikâyetiniz nedir? Sibel Hanım: Kendimi iyi hissetmiyorum. Çok halsizim. Doktor: Nereniz ağrıyor? Sibel Hanım: Başım çok kötü ağrıyor. Doktor: Sesiniz de kısık. Boğazınız da ağrıyor mu? Sibel Hanım: Evet, biraz. Ayrıca öksürüyorum. Doktor: Peki, ateşiniz var mı? Sibel Hanım: Evet, sanırım biraz var. Sizce neyim var? Doktor: Sibel Hanım bu belirtilere göre gripsiniz. Size bir ağrı kesici, bir ateş düşürücü, bir antibiyotik ve öksürüğünüz için bir şurup vereceğim. Birkaç günde kendiniz daha iyi hissedeceksiniz. Sibel Hanım: Peki yarın işe gidebilir miyim? Doktor: Hayır, sizin için en iyisi işe gitmemek. Sağlığınız, işinizden daha önemli. Size iki günlük rapor yazıyorum. İki gün evde kalıyorsunuz ve dinleniyorsunuz. Ayrıca bol bol su ve meyve suyu içiyorsunuz. Buyurun reçeteniz ve raporunuz. Sibel Hanım: Teşekkür ederim Doktor Bey. Doktor: Rica ederim. Kendinize iyi bakın. Umarım bir hafta içinde daha iyi olacaksınız. 3 Aşağıdaki hasta formunu diyaloğa göre dolduralım. Doktor Adı ÖZEL TAKSİM HASTANESİ Tarih: ......../........./20.... HASTANIN Adı- Soyadı : Şikâyet : Hastalık : Tedavi : İlaçlar : YA SİZ? Siz hangi hastalıkları biliyorsunuz? İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 91

DİL BİLGİSİ Karşılaştırma (Comparison) -DAn daha (Comparative: more than) İki kavram arasında karşılaştırma yapmak için bu yapı kullanılır. This is used to compare two objects. isim + DAn daha sıfat Örnek: Sedat, Ali’den daha çalışkan. İstanbul, Ankara’dan daha kalabalık. O benden daha genç. Uçak, trenden daha hızlıdır. Eda, herkesten daha çok çalışıyor En (Superlative: the most) İki kavramdan birinin diğerinden daha üstün olduğunu anlatmak için bu yapı kullanılır. This is used to indicate one is more superior than the other. en sıfat Örnek: Sınıfın en çalışkan öğrencisi Ahmet. Dünyanın en kalabalık ülkesi Çin’dir. Türkiye’nin en yüksek dağı Ağrı Dağı’dır. Arkadaşlarım arasında en çok Gözde’yi seviyorum. 4 Aşağıdaki boşlukları örneklerdeki gibi dolduralım. 1. Aslı, Özlem’….. ……. zayıf. 2. Murat, Recep’… ……. uzun. 3. Türkiye’nin …….. kalabalık şehri İstanbul’dur. 4. Zürafa, dünyadaki …… uzun hayvandır. 5. Kaplumbağa, tavşan…… ………. yavaştır. 6. Ocak ayı Haziran’……. ........... soğuktur. 7. Antalya, Erzurum’……… ……….. sıcaktır. 8. Et yemeklerini, sebze yemeklerinden ………… çok yiyorum. 9. Van Gölü, Türkiye’nin ……… büyük gölüdür. 10. Ben …….. çok komedi filmlerini seviyorum. 5 Demet, Selin ve Berna’nın fiziksel özelliklerine bakalım. Örnekteki gibi karşılaştırmalar yapalım. Demet Selin Berna Yaş: 18 Yaş: 16 Yaş: 19 Boy: 170 cm Boy: 160 cm Boy: 175 cm Kilo: 52 Kilo: 50 Kilo: 58 Saç: Sarı, uzun Saç: Siyah, kısa Saç: Kahverengi, orta Göz: Mavi Göz: Kahverengi Göz: Yeşil Ten: Beyaz Ten: Beyaz Ten: Buğday 1. Selin, Demet ve Berna’dan daha genç 2. …………………………………………………………………. . 3. …………………………………………………………………. . 4. …………………………………………………………………. . 5. …………………………………………………………………. . 92 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

6C DİNLEME 6 Sık sık eczaneye gidiyor musunuz? 7 Eczaneye genellikle niçin gidiyorsunuz? İşaretleyelim. ilaç almak ( ) tansiyon ölçtürmek ( ) iğne olmak ( ) bir şey danışmak ( ) tedavi olmak ( ) tartılmak ( ) gözlük almak ( ) tahlil yaptırmak ( ) 8 Eczanede ne tür ilaçlar bulunuyor? 9 Sibel Hanım doktora gittikten sonra eczaneye uğruyor. Metni dinleyelim. Boşlukları dolduralım.19 ECZANEDE Eczacı: Merhaba hoş geldiniz Sibel Hanım: Merhaba hoş bulduk …………………….. bu ilaçları almak istiyorum. Bu- yurun. Eczacı: Tamam ben …………………… var mı, bir bakayım. Tamam ilaçlarınızın ta- mamı var. Burada 3 tane ilaç var. Biri …………………… kesici, bunu sabah akşam …………………… karnına içiyorsunuz. Bir tanesi soğuk algınlığınız için antibiyotik. Bu antibiyotik en …………………… antibiyotiklerden biridir, bunu 12 saatte bir içiyor- sunuz. Daha fazlasını almıyorsunuz. Burada bir de …………………… şurubunuz var. Bunu günde 3 …………………… yemeklerden sonra içiyorsunuz. Sibel Hanım: Peki. Benim biraz …………………… dönüyor. Tansiyonumu ölçebilir misiniz? Eczacı: Tabiki. Tansiyonunuz biraz …………………… . Sibel Hanım: Hastalık yüzünden sanırım. İki gündür iyi uyumuyorum. Eczacı: Biraz burada dinlenin. Daha iyi olacaksınız. …………………… burada. Geçmiş olsun. Sibel Hanım: Teşekkür ederim. 10 Metindeki sağlık ile ilgili kelimeleri bulalım. YAZMA 11. Kendinizi iyi hissetmiyorsunuz ve doktora gidiyorsunuz. Arkadaşımızla eşli çalışalım ve bir doktor ile hasta diyaloğu yazalım. Şu konulardan bahsedelim. Şikâyet Ağrı süresi Tedavi İlaçlar KONUŞMA 12 Sınıfımızdaki arkadaşlarımızı düşünelim ve aşağıdaki sıfatları kullanarak çeşitli karşılaştırmalar yapalım. çalışkan düzenli başarılı tembel dağınık konuşkan sakin sinirli dikkatli yaşlı genç cesur kibar ciddi komik neşeli eğlenceli 93 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 93

KÜLTÜRDEN KÜLTÜRE Arap kültüründe din ve siyaset çok önemli. Bu nedenle herkes ile bu konuları konuşu- yoruz. Fakat sağlık ve para problemleri çok özeldir ve bu konularda sadece yakınları- mız ile konuşuyoruz. İngiltere’de ailemizle veya arkadaşlarımızla rahatça sağlık problemlerimiz hakkında konuşuyoruz. Fakat genellikle iş veya yeni arkadaşlarımızla maddi konularda konuş- muyoruz. Ayrıca yeni arkadaşlarımızla din veya siyaset hakkında hiç konuşmuyoruz. Bir kişi ile ilk defa tanışıyorsak, onun yaşını sormak da hoş değildir. Türkiye’de insanların siyaset ve din konularında farklı düşünceleri vardır. Bu nedenle Türkiye’de genellikle yakın arkadaşlarımızla siyaset ve din konularını konuşuyoruz. Fa- kat yeni arkadaşlarımızla sağlık, iş hakkında rahatça konuşuyoruz. Türkiye’de erkeklere maaşını sormak hoş değildir. 1. Siz ülkenizde yakın veya yeni arkadaşlarınızla neler hakkında konuşuyorsunuz? 2. Aşağıdaki yapıları kullanarak cümleler kuralım. Biz genellikle …………………… hakkında konuşuyoruz. …………………………………………….. hakkında konuşmak hoş değildir. ………………………………………………………….. hakkında konuşmak normaldir. SINIF DİLİ 1. Aşağıda kitaptaki bölümlerin adları bulunuyor. Bunlara bakalım. Soruları cevaplayalım. Hazırlık Çalışması Okuma Yazma Dinleme Dilbilgisi Konuşma Kültürden Kültüre Sınıf Dili Neler Öğrendik Eğlenelim Öğrenelim Öz Değerlendirme Kelime Listesi 2. Siz hangi bölümleri seviyorsunuz / sevmiyorsunuz? 3. Sizin için en önemli bölümler hangileri? 1’den 12’ye kadar sıralayalım. EĞLENELİM ÖĞRENELİM 1 2 3 4 1 2 3 4 5 5 6 7 8 9 6 7 8 9 10 10 94 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1

NELER ÖĞRENDİK? 1. Aşağıdaki boşlukları uygun biçimde tamamlayalım. (10 puan) 1.Eş.......... ofis.......... çalışıyoruz. 2.Deniz’.......... bebek.......... bakıyorum. 3. Arkadaş.......... köpek.......... korkuyorum. 4. O kız.......... ayakkabı.......... model………… çok güzel. 5. Yarın kardeş.......... okul.......... gidiyorum. 6. Onlar.......... otobüs.......... iki saat sonra geliyor. 7. O.......... ev.......... havuz var. 8. Çocuklar.......... hiç kitap.......... yok. 9. Masa.......... üst.......... neler var? 10. Semra.......... saat.......... yeni mi? 2. Aşağıdaki boşlukları –DAki ve -kİ ekleri ile tamamlayalım. (10 puan) 1. Benim çantam………………… kitaplar çok ilginç. 2. Berna’nın okulu Merter ’de Aynur ’un………………… Fatih’te. 3. Bugün………………… derse geliyorum. 4. Ben………………… kitap Ahmet ’in. 5. Mağaza………………… elbise çok güzel. 6. Ev.............. koltukları değiştirmek istiyorum. 7. Akşam.............. dizi çok güzeldi. 8. İzmir ’.............. evimi satıyorum. 9. Ömer dün.............. ödevini yapmadı. 10. Öğretmen sınıf.............. gürültüye çok kızıyor. 3. Aşağıdaki soruları tabloya bakıp “–den daha’’ ve ‘‘en” kullanarak cevaplayalım. (10 puan) Kerim Gözde İrem Ferdi Yaşı 25 19 20 23 Boyu 170 175 162 180 Kilosu 70 60 52 80 ÖZ DEĞERLENDİRME 1. En uzun boylu kim? Bunları Türkçede yapabilir misiniz? Her cümle için kendinize bir puan veriniz. ................................................................. . 1: Yapamam, 2: Biraz yapabilirim, 3: Yapabilirim, 4: İyi yapabilirim, 5: Çok iyi 2. Gözde Kerim’den daha mı şişman? yapabilirim. ................................................................. . 1. Ailemi, akrabalarımı ve çevremi tanıtabilir, 3. Kimler İrem’den daha uzun? bunlarla ilgili basit konuşma ve yazıları anlaya- 1 2 3 4 5 ................................................................. . bilir, bunları basit kalıp ve cümleleri kullanarak 4. En zayıf kim? anlatabilirim. ................................................................. . 2. Yer - yön ifadelerini kullanarak yer, nesne ve 5. Ferdi mi daha yaşlı İrem mi? kişilerin yerini ifade edebilir, bunlarla ilgili basit 1 2 3 4 5 ................................................................. . konuşma ve ifadeleri anlayabilirim. 3. Nesneler veya kişiler arasında karşılaştırma ya- 1 2 3 4 5 pabilir, bunlarla ilgili basit ifadeleri anlayabilirim. İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1 95

KELİME LİSTESİ İSİMLER Akıllı Orta FİİLLER Akraba Ön Ağrımak Alan Parmak Anlaşmak Alt Patlıcan Bayılmak Arka Plan Beğenmek Aşağı Rapor Danışmak Boyun Reçete Değiştirmek Cadde Renk Dinlemek Cesur Sağ Gezmek Çene Salıncak Görüşmek Çevre Sol Hissetmek Çiftçi Sözlük İlgilenmek Dış Şeker Kalkmak Düğün Şikâyet Kaşınmak Emekli Tahmin Katılmak Enişte Tarihi Kızarmak Göl Te n Sallanmak Grip Terzi Tanımak Güler yüzlü Te y z e Tansiyon ölçtürmek Halsiz Üst Tartılmak İç Vücut Tedavi olmak İskele Yaramaz Öksürmek Kalabalık Yenge Ziyarete gelmek Karşı Yukarı Kibar Köprü Köşe Kulak Kuzen Kütüphane Lezzetli Mahalle Manzara Marka Mercimek çorbası Meydan Nehir 96 İSTANBUL YABANCILAR İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI A1